Trong hai ngày 22–23/10/2026, tại thành phố Huế, Dự án AIN8748 “Quyết định lâm nghiệp có cơ sở, quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng trồng quy mô nhỏ ở Việt Nam” đã tổ chức lễ tổng kết sau 4 năm thực hiện. Đây là dịp nhìn lại những kết quả nổi bật của Dự án trong giai đoạn 2023–2026, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thảo luận các giải pháp duy trì, nhân rộng những mô hình hiệu quả sau khi Dự án kết thúc.
Tham dự chương trình tổng kết có bà Tiina Huvio – Giám đốc điều hành Tổ chức Nông nghiệp Phần Lan vì Phát triển Lương thực và Lâm nghiệp (FFD); ông Rauno Karppinen – đại diện đối tác đồng hành của Dự án tại Phần Lan; đại diện lãnh đạo Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế; đại diện Chi cục Kiểm lâm và các cơ quan, đơn vị liên quan. Buổi lễ còn có sự tham gia của đại diện Liên minh Hợp tác xã thành phố Huế, các hợp tác xã thành viên tại Huế và Nghệ An, cùng đội ngũ cán bộ, chuyên gia và thành viên tham gia triển khai Dự án.
Dự án AIN8748 được triển khai với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao Phần Lan thông qua FFD, cùng sự tham gia của các đối tác Phần Lan và Việt Nam. Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế đảm nhiệm vai trò điều phối quốc gia, phối hợp với Liên minh Hợp tác xã và các đơn vị liên quan triển khai các hoạt động nâng cao năng lực, hỗ trợ kỹ thuật, thúc đẩy quản lý rừng bền vững và phát triển sinh kế cho các hộ trồng rừng quy mô nhỏ.
Những kết quả nổi bật sau quá trình triển khai
Tại buổi lễ, PGS.TS. Trần Thị Phượng – Điều phối viên quốc gia Dự án đã trình bày báo cáo tổng kết, đánh giá những kết quả đạt được, các bài học kinh nghiệm và những vấn đề cần quan tâm trong giai đoạn sau Dự án.
Một trong những kết quả nổi bật là việc nâng cao năng lực cho các hợp tác xã và hộ trồng rừng thông qua 26 khóa đào tạo, tập trung vào quản lý rừng bền vững, an toàn lao động, kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác rừng, quản lý dữ liệu lâm nghiệp, ứng dụng GIS và xây dựng bản đồ rừng. Bên cạnh đó, Dự án hỗ trợ cây giống, trang thiết bị và cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, góp phần nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ của các hợp tác xã cho thành viên.
Đặc biệt, Dự án đã hỗ trợ xây dựng bản đồ và phương án quản lý rừng bền vững cho 7 hợp tác xã, đồng thời thúc đẩy quá trình cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn FSC. Tính đến năm 2026, tổng diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC trong khuôn khổ Dự án đạt 1.004,40 ha, trong đó nhóm chứng chỉ tại Huế quản lý 533 ha và nhóm chứng chỉ của Hợp tác xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An, quản lý 471,40 ha. Kết quả này góp phần nâng cao nhận thức và năng lực thực hành quản lý rừng bền vững, tạo nền tảng để các hộ trồng rừng tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao về nguồn gốc và tính bền vững của sản phẩm gỗ.
Song song với hoạt động cấp chứng chỉ rừng, Dự án chú trọng kết nối thị trường tiêu thụ gỗ có chứng chỉ FSC. Các hợp tác xã đã từng bước thiết lập quan hệ hợp tác với doanh nghiệp chế biến và thu mua gỗ, tạo cơ sở cho việc phát triển chuỗi giá trị gỗ có chứng chỉ và nâng cao vai trò đại diện của hợp tác xã trong liên kết sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh lĩnh vực lâm nghiệp, Dự án còn hỗ trợ phát triển các mô hình sinh kế đa dạng, gắn với bảo vệ rừng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các mô hình tiêu biểu bao gồm sản xuất nông nghiệp hữu cơ gắn với duy trì rừng trồng chu kỳ dài tại Hợp tác xã Minh Thành (Nghệ An); trồng cây dược liệu dưới tán rừng và phát triển cây ăn quả tại Hợp tác xã A Roàng (Huế); phát triển mô hình chăn nuôi dưới tán rừng tại Hợp tác xã Thủy Phương và trồng tre tại các khu vực có nguy cơ xói lở ở Nghệ An.
Đáng chú ý, Dự án đã quan tâm thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương trong hoạt động sản xuất, phát triển sinh kế. Thông qua các hoạt động hỗ trợ tại Hợp tác xã Tình Thương Phong Điền, 17 người khuyết tật đã được cải thiện cơ hội việc làm, góp phần thúc đẩy sự tham gia bình đẳng và nâng cao vai trò của các nhóm yếu thế trong chuỗi giá trị sản phẩm lâm nghiệp.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thảo luận định hướng phát triển bền vững
Trong khuôn khổ chương trình, đại diện các hợp tác xã đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình triển khai các mô hình tại địa phương.
Các tham luận tập trung vào bốn nội dung chính: phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với bảo vệ rừng và duy trì rừng trồng chu kỳ dài; vai trò của hợp tác xã trong tổ chức, duy trì và mở rộng chứng chỉ rừng; đa dạng hóa sinh kế cho các hộ trồng rừng quy mô nhỏ; và phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu gắn với sự tham gia của phụ nữ dân tộc thiểu số và các hộ có hoàn cảnh dễ bị tổn thương.
Các nội dung chia sẻ đã làm rõ vai trò của hợp tác xã trong việc kết nối các hộ sản xuất, tổ chức các hoạt động dịch vụ, hỗ trợ kỹ thuật, tiếp cận thị trường và duy trì những kết quả đạt được từ Dự án.
Bên cạnh các tham luận, chương trình còn tổ chức các phiên thảo luận nhóm tập trung đánh giá những thay đổi trong thực hành sản xuất và quá trình ra quyết định của các hộ trồng rừng; những thuận lợi, khó khăn trong quản lý rừng bền vững và duy trì chứng chỉ FSC; cũng như khả năng tiếp tục phát triển và nhân rộng các mô hình sinh kế sau khi Dự án kết thúc.
Các ý kiến trao đổi nhấn mạnh rằng việc cấp chứng chỉ rừng cần gắn với năng lực quản lý, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường của hợp tác xã. Để duy trì hiệu quả lâu dài, các đơn vị cần chủ động xây dựng phương án tài chính, nâng cao năng lực kinh doanh, phát triển liên kết với doanh nghiệp và bảo đảm lợi ích thiết thực cho các hộ thành viên.
Tham quan thực địa và trao đổi kinh nghiệm tại các hợp tác xã
Ngày 23/10/2026, trong khuôn khổ chương trình tổng kết, các đại biểu tham gia hoạt động tham quan thực địa tại Hợp tác xã Tình Thương Phong Điền, Hợp tác xã Hòa Mỹ và Hợp tác xã Nông nghiệp Thủy Phương, thành phố Huế.
Hoạt động thực địa tạo cơ hội để các đại biểu tìm hiểu trực tiếp các mô hình sản xuất, hoạt động hỗ trợ phát triển sinh kế và năng lực cung ứng dịch vụ của hợp tác xã; đồng thời trao đổi những kinh nghiệm trong tổ chức sản xuất, quản lý và duy trì các hoạt động sau khi kết thúc hỗ trợ từ Dự án.
Đây cũng là dịp tăng cường kết nối, học hỏi giữa các hợp tác xã tại Huế và Nghệ An, góp phần thúc đẩy hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển lâm nghiệp bền vững.
Hướng tới duy trì và phát huy hiệu quả sau Dự án
Sau quá trình triển khai, Dự án AIN8748 đã góp phần nâng cao năng lực của các tổ chức đại diện người trồng rừng, thúc đẩy quản lý rừng bền vững, mở rộng diện tích rừng có chứng chỉ FSC và phát triển các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương.
Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện hiệu quả hợp tác giữa các đối tác Việt Nam và Phần Lan mà còn khẳng định vai trò của hợp tác xã trong việc hỗ trợ các hộ trồng rừng quy mô nhỏ tiếp cận kiến thức, kỹ thuật, nguồn lực và thị trường.
Trong giai đoạn tiếp theo, các bên xác định việc duy trì chứng chỉ rừng, củng cố năng lực tự chủ tài chính của hợp tác xã, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm lâm nghiệp và tiếp tục theo dõi hiệu quả các mô hình sinh kế là những nhiệm vụ trọng tâm. Đặc biệt, việc chuyển từ hỗ trợ theo Dự án sang cơ chế quản lý và vận hành chủ động của các hợp tác xã được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm tính bền vững của các kết quả đã đạt được.
Lễ tổng kết Dự án AIN8748 khép lại, ghi nhận những kết quả tích cực trong hợp tác phát triển lâm nghiệp bền vững giữa Việt Nam và Phần Lan, đồng thời mở ra những định hướng tiếp tục phát huy vai trò của các hợp tác xã và cộng đồng trồng rừng trong quản lý tài nguyên rừng, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững.
